a a a

2016 Wystawa Serbskie Freski

 

Otwarcie wystawy: Akademia Supraska 25.06 2016

Jako uzupełnienie konferencji naukowej „Śladami Nektariusza” proponujemy wystawę fotografii fresków z Monasteru Pećka Patriarszija w regionie Kosowo i Metochija. Freski z tego monasteru stanowią przykład najznamienitszej twórczości serbskiego średniowiecza.


W zachodniej części regionu Kosowa i Metochii, na obrzeżach miasta Peć znajduje się monater Pećka Patriarszija.  To jeden z najważniejszych obiektów sakralnych w całej serbskiej historii. Miejsce to należało do monasteru Żicza (wtedy siedziby serbskich arcybiskupów) już w początkach XIII w. Mniej więcej wtedy postanowiono przenieść arcybiskupstwo w bardziej bezpieczne niż Żicza rejony, położone też bardziej centralnie w ówczesnej Serbii.
Pierwszą cerkiew wybudowano tu w połowie XIII w. – to cerkiew Świętych Apostołów, ufundowany przez Arsenija I, serbskiego arcybiskupa, następcy samego św. Sawy. W jego wnętrzach można znaleźć freski z różnych okresów, od XIII w., przez XIV i XVII w. W świątyni znajduje się także sarkofagi fundatora – arcybiskupa Arsenija I oraz kilku kolejnych serbskich arcybiskupów z XIII i XIV w. W cerkwi tej znajduje się także marmurowy tron arcybiskupi, na którym koronowano kolejnych serbskich arcybiskupów i patriarchów. Ta praktyka zachowała się do naszych czasów.
Unikalna koncepcja architektoniczna świątyni Pećka Patriarszija skupia cztery cerkwie wybudowane w planie jednej bryły połączonej monumentalnym narteksem- przedsionkiem, który przez wieki służył jako miejsce modlitwy ale też tutaj odbywały się sobory biskupów Serbskiej Cerkwi Prawosławnej. Kolejne cerkwie dobudowywano w późniejszych czasach do bocznych ścian cerkwi św.Apostołów, tworząc unikalny kompleks kościelny. Kolejną cerkiew – św.Dymitra, dobudowano na początku XIV w. We wnętrzach znajdują się freski z XIV i XVII w. oraz sarkofagi kolejnych arcybiskupów (z końca XIV w.).
Trzecia z cerkwi, cerkiew Matki Boskiej wybudowana została zaraz po poprzedniej (ok. 1330 r.). Freski pochodzą z XIV w., a we wnętrzach znajduje się także, uważana za cudowną, ikona Matki Boskiej, malowana wg tradycji przez samego św.Łukasza Ewangelistę. Fundator cerkwi, arcybiskup Daniło II oraz arcybiskup Sawa II (obaj początek XIV w.) są pochowani we wnętrzach cerkwi.
Czwarta, najmniejsza z cerkwi, znajdująca się nieco na zewnątrz pozostałych trzech – cerkiew św.Mikołaja, wybudowana została w 1337 r. Ikonostas pochodzi także z tych czasów, a ikony we wnętrzach – z XVII w. Trzy pierwsze cerkwie, wybudowane obok siebie równolegle, poprzedza narteks – kryty przedsionek – dobudowany został pod koniec I poł. XIV w. i uważany jest za jeden z najwspanialszych takich budowli w całym kościele prawosławnym.
Niezbyt dużo fresków w narteksie zachowało się z tych, malowanych w XIV w. Większość widocznych dziś fresków pochodzi z 1565 r., kiedy to narteks wymalowano ponownie po renowacji. We wnętrzach wysokiego muru, okalającego monaster, znajdują się także pozostałości innych klasztornych zabudowań z XIV – XVII w. oraz współczesne zabudowania mieszkalne dla sióstr oraz niewielki cmentarz.